Deklinacja rzeczownika w niemieckim – n-Deklination + ćwiczenia

Ostatni temat w serii związanej z deklinacją rzeczownika to tzw. deklinacja słaba (schwache Deklination des Substantivs). Możesz ją również znaleźć pod hasłem n-Deklination. Na sam początek zapoznaj się proszę z poniższą tabelą i zauważ, czym różni się ona od zwyczajnej deklinacji, którą omawialiśmy chociażby tutaj czy tutaj:

schwache Deklination der Substantive im Deutschen

Die N-Deklination: podstawowe informacje

Zaczniemy od najważniejszych i najbardziej pozytywnych wiadomości.

  • deklinacja słaba dotyczy tylko rzeczowników w rodzaju męskim (Maskulinum)
  • stosujemy ją wyłącznie w Genitivie, Dativie i Akkusativie liczby pojedynczej (Singular)
  • jej nazwa n-Deklination pochodzi właśnie od końcówki -(e)n, która dodawana jest na koniec rzeczownika w wyżej wymienionych przypadkach. Spójkę -e- dodajemy oczywiście tradycyjnie po to, żeby dało się wymówić zbitkę głosek 😉

W liczbie mnogiej za każdym razem rzeczowniki te będą kończyły się na -en. Tak naprawdę to właśnie końcówka rzeczownika w liczbie mnogiej decyduje o tym, czy nazywamy deklinację danego czasownika “słabą” (właśnie -en), czy “mocną” (inne końcówki) Dla nas jako osób uczących się niemieckiego jako j. obcego jest to jednak nieistotne – liczbę mnogą i tak będziesz sprawdzać w słowniku. Musisz za to wiedzieć, kiedy dodać tą literkę -n w liczbie pojedynczej i po to jest ten wpis 🙂

Kiedy N-Deklination?

Przechodząc do konkretów – istnieją konkretne końcówki rzeczownika, w których musimy zastosować deklinację słabą. Jeśli się ich nauczysz, większość tej wiedzy masz w małym paluszku. A te końcówki to:

  • -e (np. der Affe, der Bulle, der Experte, der Hase, der Jude, der Junge, der Kollege, der Kunde, der Löwe, der Zeuge…Przykładów nie tłumaczę, ale na koniec będzie Quizlet 🙂 Tutaj także zaliczają się nazwy mieszkańców państw: bardzo wiele z nich kończy się na -e, jak der Pole, der Brite, der Deutsche i tak dalej. Pamiętaj, że jeśli nazwa mieszkańca państwa nie kończy się na -e – np. der Spanier – to nie stosujemy n-Deklination! Przykłady możnaby mnożyć tutaj prawie że w nieskończoność, ale Ty musisz zapamiętać tylko jedno: jeśli widzisz rzeczownik rodzaju męskiego kończący się ne -e, to odmieniasz go tak:
Przykład n-deklination: der Junge
  • rzeczowniki z końcówką -and, -ant, -at, -ent i -ist. Przykłady to chociażby der Automat, der Elefant, der Präsident, der Student, der Journalist, der Patient, der Tourist. Tutaj odmiana zawsze wygląda tak:
Tutaj oczywiście dodajemy już -en, a nie samo -n kierując się prastarą zasadą: jeśli czegoś nie dałoby się wymówić, potrzebujemy “e” 😉
  • tutaj niestety robi się trudniej: kolejna kategoria to rzeczowniki pochodzenia obcego oraz po prostu trochę rzeczowników takich jak der Fotograf, der Bar, der Bauer, der Nachbar, der Held, der Prinz, der Architekt czy der Philosoph. Wszystkie je znajdziesz w Quizlecie na końcu tego wpisu. Odmieniają się jak powyżej: w zależności od końcówki rzeczownika dodajesz -n lub -en, ma dać się wymówić 😉 Niestety tutaj nie ma uniwersalnej zasady: musisz nauczyć się ich na pamięć.

Wyjątki

Niestety nie zamknę tego tematu, pisząc teraz “to by było na tyle, wszystko jest logiczne i niewiele do zapamiętania, dzięki!”. Jest mianowicie kilka słówek, które odmieniają się…dość dziwacznie. Wszystkie one znajdują się w Quizlecie i oznaczony jest tam ich Genitiv, bo to właśnie w Genitivie dostawiamy jeszcze końcówkę -s, mając już n-Deklination! W praktyce wygląda to tak:

Czasami znajdziesz tego typu deklinację pod hasłem “deklinacja mieszana”.

Jak już wspomniałam, znajdziesz tę grupę rzeczowników w Quizlecie z podanym Genitivem z końcówką -s, np. der Friede – des Friedens, der Buchstabe – des Buchstabens.

A na sam koniec jeden, jedyny rzeczownik w rodzaju nijakim Neutrum, który odmienia się według powyższej, mieszanej deklinacji. Po prostu trzeba się go nauczyć na pamięć. To serce, das Herz:

Deklinacja das Herz

Tutaj znajdziesz Quizleta do powyżej omawianego tematu. Nawet, jeśli bardzo dobrze go rozumiesz, potraktuj ten zestaw słówek jako możliwość poszerzenia swojego słownictwa.

Poniższe ćwiczenia potraktuj jako szybką powtórkę: zdecyduj, które z rzeczowników należą do n-Deklination:

A jeśli masz jakieś pytania, to koniecznie zadaj je w komentarzach! I nie zapomnij polubić Wihajstra na Facebooku i Instagramie. Powodzenia!

Dodaj komentarz